Het zwembad is een Rijksmonument. Zaak om te behouden. Zwembad De Houtvaart is in 1927 gebouwd naar een ontwerp van de dienst Openbare Werken Haarlem. Sinds juli 1999 is De Houtvaart een rijksmonument als zwembad en als gebouw.
 
De beste bescherming voor monumenten is het behoud van hun functie. Dit is dan ook onderdeel van het regeringsbeleid. Voor de uitvoering van dit beleid heeft staatssecretaris Van der Ploeg destijds enkele miljoenen ter beschikking gesteld voor de restauratie van paviljoen Zonnestraal in Hilversum.
Amsterdamse voorbeelden in dit verband zijn de restauratie van het Olympisch Stadion en het Zuiderbad.
 
Behalve een monumentaal gebouw is De Houtvaart ook de enig overgebleven representant van de historie van het zwemmen in Haarlem en omgeving. Alle andere baden zijn gesloopt o.a. Sportfondsenbad, Kleverparkbad, Groenendaal, Schalkwijk of verbouwd tot appartementen (Stoopsbad).

Jaarlijks tijdens de monumentendagen in september mag iedereen een kijkje nemen in en onder het bad. Een deskundige gids geeft uitleg over hoe het was en hoe het is.